هدف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر نشخوار فکری و خودآگاهی هیجانی بر تعلل ورزی تحصیلی در میان دانش آموزان انجام شد. مواد و روش: مطالعه حاضر از نوع توصیفی-همبستگی بود که بر روی 250 دانش آموز دوره متوسطه دوم در ناحیه یک آموزش و پرورش شهرستان تبریز در سال تحصیلی 1402-1403 انجام شد. شرکت کنندگان به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و پرسشنامه های تعلل ورزی تحصیلی تاکمن (1989)، نشخوار فکری نولن-هوکسما و مارو (1991) و خودآگاهی هیجانی گرنت و همکاران (2002) را تکمیل کردند. تحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره در نرم افزار SPSS نسخه 26 انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که نشخوار فکری با تعلل ورزی تحصیلی رابطه مثبت و معناداری دارد (r = 0. 62, p < 0. 001) در حالی که خودآگاهی هیجانی با تعلل ورزی تحصیلی رابطه منفی و معنادار نشان داد (r =-0. 57, p < 0. 001). نتایج رگرسیون چندمتغیره نیز نشان داد که نشخوار فکری (β =-0. 45, p < 0. 001) و خودآگاهی هیجانی (β = 0. 38, p < 0. 001) پیش بین های معناداری برای تعلل ورزی تحصیلی هستند و مدل رگرسیون به طور معناداری 52 درصد از واریانس تعلل ورزی تحصیلی را تبیین می کند (R² = 0. 52, F = 25. 78, p < 0. 001). نتیجه گیری: این یافته ها نشان می دهند که نشخوار فکری به عنوان یک عامل شناختی منفی موجب افزایش تعلل ورزی تحصیلی می شود، در حالی که خودآگاهی هیجانی می تواند با بهبود تنظیم هیجانی، تعلل ورزی را کاهش دهد. بر این اساس، تقویت مهارت های خودآگاهی هیجانی و کاهش نشخوار فکری از طریق مداخلات آموزشی و روان شناختی می تواند راهکار مؤثری برای بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان باشد.